ΓΝΩΘΙ ΣΕΑΥΤΟΝ

 
Κάποτε οι επτά σοφοί της αρχαίας Ελλάδος συζητούσαν για το ποια αρετή είναι ή πιο σπουδαία. Και είπαν όλοι, ότι είναι το «γνώθι σεαυτόν». Έχομε την αρετή αυτή;

Ο φαντασιόπληκτος εγωισμός μας υποβάλλει τον απατηλό λογισμό, ότι έχομε το «γνώθι σεαυτόν». Και να οι αποδείξεις: Δεν σκοτώνομε, δεν κάνομε ληστείες, δεν μπλεκόμαστε με ναρκωτικά, κακοί δεν είμαστε, Πάμε στην Εκκλησία, νηστεύομε, προσευχόμαστε, κάνομε και ελεημοσύνες. Συμπέρασμα: Είμαστε καλοί!

Αυτά τα λέει ο εγωισμός. Ο Θεός όμως λέει άλλα. Και σημασία έχει τι λέει ο Θεός, κι’ όχι ο εγωισμός. Άκου τι λέει ο Θεός: Χάος είναι η ψυχή σου! Και ποιος θα την γνωρίσει; Εγώ! Μόνο εγώ ο Κύριος! «Βαθεία η καρδία παρά πάντα, και άνθρωπος εστί και τις γνώσεται αυτόν; Εγώ Κύριος ετάζων καρδίας και δοκιμάζων νεφρούς». Ιδού! Μόνο ο Κύριος ξέρει την καρδιά μας. «Συ μονώτατος οίδας την καρδίαν πάντων υιών ανθρώπων».

Έλεγε ο Απ. Παύλος: Είμαι αναρμόδιος να κρίνω τον εαυτόν μου. Δεν ελέγχομαι βέβαια από την συνείδηση μου (και τι συνείδηση!..), αλλά δεν αθωώνομαι απ’ αυτό.

Διότι παραπάνω από την συνείδηση είναι ο Θεός, που γνωρίζει τα πάντα. «Μείζων εστίν ο Θεός της καρδίας ημών και γινώσκει πάντα». Ο Κύριος θα με κρίνει. «Ο δε ανακρίνων με Κύριος εστίν».

Μη, λοιπόν, βγάζεις συμπεράσματα για τον εαυτό σου...

Αν πάρομε ένα λίτρο νερό από τον Β. Ατλαντικό ωκεανό στα μάτια τα δικά μας, θα μας φανεί καθαρό. Όταν όμως εξετασθεί στο μικροσκόπιο, θα εκπλαγούμε.

Περιέχει:

α΄ 500.000 βακτήρια!

β΄ 1.000.000 μικροσκοπικά φυτά!

γ΄ 150.000.000 μικροσκοπικά ζωύφια!

Και εμείς δεν βλέπαμε τίποτε.

Έτσι συμβαίνει και με τον εαυτό μας. Με τα μάτια τα δικά μας, μας φαίνεται καθαρός. Αν όμως τον δούμε με το μικροσκόπιο του Θεού θα εκπλαγούμε! Θα ανακαλύψουμε χιλιάδες βακτήρια (=πάθη) και εκατομμύρια ζωύφια (=αμαρτίες).

Στις ψυχές μας κρύβονται πολλά πάθη, επισημαίνει ο αγ. Μάξιμος. Και φανερώνονται, όταν δοθούν τα αντίστοιχα ερεθίσματα. Με μια «ντουφεκιά» ξεπετάγονται τα πουλιά, που είναι κρυμμένα στο φύλλωμα του δένδρου. Και με ένα ερέθισμα ξυπνούν τα πάθη, που είναι μέσα μας κρυμμένα. Και γι’ αυτό δεν φαίνονται, λέει ο όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης. Δεν μπορούμε να τα αντιληφθούμε, είτε από αδυναμία και ασθένεια, είτε από πολυχρόνια συνήθεια.

Λαβύρινθος παθών είναι η ψυχή μας! Δεν ξέρομε τι κρύβομε, τι θηρία κατοικούνε εντός μας! Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς έχοντας αυτά υπ’ όψη του κραύγαζε στην προσευχή του: «Φώτισον μου το σκότος»! Κατά το ψαλμικό: «Κύριε, Θεός μου φωτιείς το σκότος μου».

 
Εφόσον δεν ξέρομε το πλήθος των παθών που κρύβομε εντός μας, είναι φυσικό να μη γνωρίζομε και τις ενέργειες τους, δηλαδή τις αμαρτίες μας! Και οι αμαρτίες μας είναι άπειρες και άγνωστες, «Τα πλήθη των πεπραγμένων μοι δεινών, εννοών ο τάλας...» ψάλλουμε στην Εκκλησία μας. «Αι δε άγνοιαι ημών υπερήνεγκαν έως του ουρανού». Γι’ αυτό ο ψαλμωδός παρακαλεί: «Και εκ των κρυφίων μου καθάρισόν με»

Οι αρετές μας αμαυρώνονται από το σκοτάδι που φέρνομε εντός μας. Ανακατεύονται με τα πάθη μας, λέει ο όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης. Και ιδιαίτερα από την ακαθαρσία της κενοδοξίας. Εξ αιτίας των παθών μας οι αρετές μας, είναι ακάθαρτες. «Ως ράκος αποκαθημένης πάσα η δικαιοσύνη ημών».

Έχομε άγνωστα αναρίθμητα πάθη! Και μυριάδες άγνωστες αμαρτίες!

Ελέησον ημάς Κύριε, Κύριε ελέησον ημάς...

«ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΕΜΟΥ»
Αρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ

Φυλακή γλώσσης
Μαθητής: Πώς πρέπει να ενεργώ, όταν βρίσκομαι μαζί με άλλους αδελφούς και δεν μπορώ να συγκρατηθώ, ώστε να μη μιλήσω; ή, αν μιλήσω, να μη θίξω κάποιον με αυτά που θα ειπώ;
Γέρων: Να θυμάσαι την ταπεινή ικεσία: «Θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματι μου και θύραν περιοχής περί τα χείλn μου». Και επιπλέον να σκέπτεσαι, ότι αυτοί που μιλούν, μιλούν με πνευματική σύνεση. Επειδή είναι άξιοι γι’ αυτό. Συ, να θεωρείς τον εαυτό σου ανάξιο. Και όταν σε ερωτούν, να απαντάς με σεβασμό. Και αν σου συμβεί να παρασυρθείς, να μετανοείς. Και αμέσως να καταβάλεις κάθε προσπάθεια, να διορθωθείς. Και να συμπεριφέρεσαι έτσι, ώστε οι αδελφοί να το καταλάβουν, ότι η προσπάθειά σου να διορθωθείς είναι ειλικρινής.

Κατάκριση του πλησίον
Μαθητής: Τι πρέπει να κάνω, όταν βλέπω άλλους να εκφράζουν τις σκέψεις τους ελευθέρα, και σκανδαλίζομαι; Και τι να κάνω, όταν δεν βλέπω στην συμπεριφορά σας την πραότητα που νομίζω πως πρέπει να έχει ο γέροντας;
Γέρων: Σου φαίνεται έτσι. Γιατί δεν προσέχεις τούς λογισμούς σου! Και γιατί δεν έχεις πνευματικό φρόνημα!
Δεν πρέπει ποτέ να κρίνεις τον γέροντα. Γιατί δεν γνωρίζεις τα αίτια των ενεργειών του. Ούτε τους σκοπούς, που κρύβονται πίσω από τον τρόπο, με τον οποίο φέρεται.
Κάτι τέτοιες ενέργειες, κάνουν να φανεί ο εσωτερικός κόσμος του ανθρώπου. Αυτό είναι κάτι που χρειάζεται σ’ εκείνους που έχουν έπαρση. Γι’ αυτό δεν έχεις δίκαιο! Να προσέχεις περισσότερο στον εαυτό σου και λιγότερο στις ενέργειες, στην συμπεριφορά και στις υποθέσεις των άλλων! Ήλθες στο σχολείο της αυταπαρνήσεως, να κάνεις εκείνο που σου λένε και όχι για να κάνεις κρίσεις για το πως συμπεριφέρονται οι άλλοι!

Αδελφική αγάπη
Μαθητής: Δεν βλέπω αγάπη ανάμεσα στους αδελφούς και δεν βρίσκω κανένα, με τον οποίο να μπορώ να συζητήσω πάνω σε θέματα αγίας Γραφής.
Γέρων: Δεν είναι δυνατό να μην υπάρχει αγάπη ανάμεσά τους!
Αυτό είναι το σωστό συμπέρασμα, στο οποίο πρέπει να καταλήγεις. Αν δεν βλέπεις αγάπη ανάμεσα τους, αυτό οφείλεται σε σένα. Συ δεν έχεις αγάπη. Συ πρέπει να δείξεις αγάπη. Και τότε θα ιδείς, ότι η αγάπη κατοικεί πλούσια μέσα στην καρδιά τους. Και μη το ξεχνάς ποτέ. Έχομε εντολή από τον Θεό να αγαπάμε τούς συνανθρώπους μας. Μα να ζητάμε εμείς αγάπη από τους άλλους αυτό η αγία Γραφή δεν το λέει πουθενά!
Όταν οι άλλοι δεν μπορούν, ή δεν έχουν την τόλμη, να συζητήσουν μαζί σου πάνω στις άγιες Γραφές, μην επιμένεις.
Όποιος έχει ταπείνωση, έχει και απλότητα. και όποιος έχει απλότητα, δεν περιεργάζεται τα κρίματα του Θεού. Τα δέχεται με πίστη. Και αρκείται στις έννοιες -γνώσεις, που η πίστη του αποκαλύπτει.
Ο Θεός δεν θα μας ζητήσει λόγο, γιατί δεν γίναμε θεολόγοι, αλλά γιατί δεν φροντίσαμε για τον εαυτό μας. Και αν αναζητεί την σωτηρία του, όχι μόνο δεν θα τον εγκαταλείψει, αλλά θα του αποκαλύψει και τα μυστήρια της οικονομίας Του. Ο νους, που έχει φωτισθεί με το φως του Θεού, γίνεται, ανάλογα με τον βαθμό της πίστεώς του, επάνω από κάθε μάθηση που προσφέρουν τα βιβλία. Γιατί ο νους ανακάλυψε την μάθηση και όχι η μάθηση τον νου.

ΣΤΑΡΕΤΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ
Εκδ. Ι.Μ. Νικοπόλεως
 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
Την Τετάρτη 30 Ιουνίου θα τελεσθεί η Θεία Λειτουργία στο παρεκκλήσιο των Αγ. Αποστόλων. και την Πέμπτη 1η Ιουλίου στον Άγιο Δημήτριο με αρτοκλασία και την ακολουθία του Αγιασμού.
Επίσης ο Ναός μας θέλει να προμηθευτεί ένα απορροφητικό μανουάλι. Η τιμή του είναι 3.500 ευρώ και ζητούμε την βοήθεια σας.