ΤΕΥΧΟΣ 68 29 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2004

ΑΚΗΔΙΑ

Θανάσιμος εχθρός στην πνευματική μας ζωή είναι η ακηδία. Η ακηδία είναι αποτέλεσμα της αμέλειας και οκνηρίας. Είναι πάθος δυσκολονίκητο. Ο άνθρωπος που πέφτει σ’ αυτό το πάθος, τόσο ως προς το σώμα του όσο και ως προς την ψυχή του, οδηγείται σε κατάσταση νωθρότητας. Εγκαταλείπει τη πνευματική ζωή, ο νους σκοτίζεται, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται στο νου του εφάμαρτοι λογισμοί. Πολλές φορές φθάνει στο σημείο να κάνει και σκέψεις παράλογες σε βάρος του Δημιουργού των όλων Θεού.

Aλίμονο στον άνθρωπο που θα πέσει σε ακηδία. Το αγωνιστικό φρόνημα εγκαταλείπεται. Και ο αντίδικος, που «ως Λέων ωρυόμενος περιπατεί ζητών τίνα καταπίη» (Α΄ Πετρ. 5, 8), αποκτά εξουσία στον άνθρωπο και τον κατευθύνει σύμφωνα με τη θέλησή του. 'Έτσι ο ταλαίπωρος άνθρωπος βαδίζει νωχελικά το δρόμο της απώλειας.

Οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας συνιστούν προσοχή, γιατί γνωρίζουν τις καταστροφικές συνέπειες της ακηδίας. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Σιναίτης λέγει: Όταν χαλαρώσει το σώμα και η ψυχή, τότε ο άνθρωπος, χωρίς να το καταλάβει, υφίσταται την «εμπαθή αλλοίωση». Aλλοιώνεται η κράση του σώματος με την ηδυπάθεια Και απ’ εδώ και κάτω αρχίζει μια φοβερή αλυσίδα, που οδηγεί τον άνθρωπο αργά, αλλά σταθερά, στον πνευματικό θάνατο. Γι’ αυτό ο ιερός Πατέρας δείχνει τον κατήφορο στον οποίο οδηγείται ο απρόσεκτος και αμελής. «Μετά την ακηδία ακολουθεί η χαλάρωση και απ’ εκεί η ηδυπάθεια. Η ηδυπάθεια κινεί την όρεξη, η όρεξη την πύρωση, η πύρωση τη διέγερση. Η διέγερση κινεί τη μνήμη, η μνήμη τη φαντασία, η φαντασία φέρνει την προσβολή του λογισμού. Η προσβολή φέρνει το συνδυασμό ( συζήτηση με πειρασμό) και ο συνδυασμός τη συγκατάθεση. Η συγκατάθεση οδηγεί στην πράξη και έτσι ο άνθρωπος νικιέται και πέφτει στην αμαρτία».

Ο Άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος (κεφ. 1, 15) με ελάχιστες λέξεις δείχνει που οδηγείται ο άνθρωπος, όταν εγκαταλείψει το αγωνιστικό φρόνημα: «είτα n επιθυμία συλλαβούσα τίκτει αμαρτίαν, n δε αμαρτία αποτελεσθείσα αποκύει θάνατοv».

Αντίθετα, το αγωνιστικό φρόνημα, η εγρήγορση και η νήψη κρατά τον άνθρωπο απρόσβλητο. Και τούτο γιατί τα βέλη του αλάστορος αντικρούονται από τον γρηγορούντα. Κατά συνέπεια νικητής είναι ο αγωνιστής και νικημένος ο πονηρός.

Στον αγώνα του αυτόν ο πιστός, για να αναδειχθεί νικητής, έχει ανάγκη από κάποιον που θα τον καθοδηγεί και θα τον συγκρατεί. Και αυτός είναι ο πνευματικός. Ο πνευματικός πατέρας περιφρουρεί και οδηγεί στη μυστηριακή ζωή. Εφοδιάζει με τη Θεία Χάρη πού δημιουργεί μια αόρατη ασπίδα. Έτσι, παρά τις δυσκολίες και τα προσκόμματα, παρά τους σκοπέλους και υφάλους, ο πιστός οδηγείται «εις εύδιον λιμένα» και σώζεται από τη φθορά και το θάνατο.

Ο πνευματικός Πατέρας, σαν καλός ιατρός, γνωρίζει τις προσβολές του εχθρού και θα μας υποδείξει πως να προφυλαγόμαστε, αλλά και πως να αντιμετωπίζουμε τις επιθέσεις του πονηρού. Με τη βοήθεια τη δική του η ακηδία θα εξαφανιστεί από τη ζωή μας. Και εμείς, σαν καλοί μαθητές του θείου Διδασκάλου, θα φροντίζουμε σώμα και ψυχή, για να πετύχουμε τον σκοπό μας και τον ουράνιο προορισμό μας, που είναι η ποθητή θέωση.

«ΛΥΤΡΩΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ»

Πρωτοπρ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΚΡΙΒΟΠΟΥΛΟΥ

ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΥΙΕ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ

ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΕ ΣΩΣΟΝ ΗΜΑΣ

ΑΦΟΥ ΘΑ ΕΠΑΝΑΛΑΒΩ ΤΑ ΙΔΙΑ

Πολλοί αδελφοί μας που ζουν πνευματική-μυστηριακή ζωή έχουν πόθο να οδηγήσουν και άλλους στο λυτρωτικό μυστήριο. Όπου βρεθούν, προτρέπουν τους αδελφούς, εκφράζοντας τη χαρά και ανακούφιση που εκείνοι ένιωσαν, όταν βγήκαν από το εξομολογητήριο. Συναντούν όμως ανθρώπους που προβάλλουν σαν επιχείρημα την επανάληψη των αμαρτημάτων. Αφού θα αμαρτήσω πάλι, αφού θα πέσω στα ίδια παραπτώματα, να κοροϊδεύω τον πνευματικό σαι τον εαυτό μου; Να παίζω με το μυστήριο; λέγουν. Να εμπαίζω το Θεό;

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται αληθινό το επιχείρημα. Όταν το εξετάσουμε πιο βαθιά, θα διαπιστώσουμε ότι δεν ευσταθεί Είναι άπλά μία πρόφαση. Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν πάρει την απόφαση της μετανοίας, Μετάνοια σημαίνει: Μετά και νοώ. Αλλάζω νουν, αλλάζω νοοτροπία. Παίρνω δηλ. την απόφαση να αγωνισθώ, ώστε να μην ξαναπέσω στην αμαρτία. Ο άνθρωπος αυτός έχει προεξοφλήσει ότι δεν είναι ικανός για μια τέτοια απόφαση. Γι’ αυτό λέμε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για το μυστήριο αυτό είναι η μετάνοια.

Ο άγ. Iωάννης της Κλίμακος γράφει: «Αγγέλων εστί το μη πίπτειν, ίσως ουδέ δυναμένων, ως φασίν τινές, ανθρώπων δε το πίπτειν κaι πάλιν αvίστασθαι, οσάκις αν τούτο συμβή, δαιμόvωv δε μόνων το πεσόντας άπαξ, μnδέποτε αύθις εγείρεσθαι». Μόνον οι άγγελοι δεν πέφτουν στην αμαρτία, γιατί έχουν μονιμοποιηθεί στο καλό. Ίδιον όμως των ανθρώπων είναι να πέφτουν και να σηκώνονται πάλι, όταν πέσουν. Εξ άλλου ο ερχομός του Χριστού αυτόν το σκοπό είχε και έχει να λυτρώσει τον άνθρωπο από την αμαρτία, να σηκώσει τον αμαρτωλό από την πτώση, να τον οδηγήσει στην αγκαλιά του Θεού.

Ας μη λησμονούμε ότι « το αμαρτάvειν ανθρώπιvov. Το εμμέvειν εις την αμαρτίαν διαβολικόv και ολέθριον».

-Τι κάνετε εδώ στο μοναστήρι; ρώτησαν κάποτε ένα μοναχό. Κι’ αυτός αποκρίθηκε: «Πέφτουμε και σηκωνόμαστε, και πάλι πέφτουμε και πάλι σηκωνόμαστε και ξαναπέφτουμε και ξανασηκωνόμαστε».

Όχι. Δεν πρόκειται να τιμωρηθούμε, γιατί αμαρτήσαμε, αλλά θα τιμωρηθούμε, γιατί δεν μετανιώσαμε. Ας μην το λησμονούμε ποτέ αυτό.

Τα ενδύματα μας λερώνουν, αλλά τα πλένουμε. Κανείς λογικός άνθρωπος δεν είπε ποτέ: «αφού πάλι θα λερώσουν, δεν υπάρχει λόγος να τα πλύνω, και θα τα φορέσω λερωμένα». Αλλά, αν ισχύει αυτό για τα ενδύματα, γιατί να μην ισχύει για την ψυχή μας; Και αυτή, ως άλλο ένδυμα, λερώνεται και λεκιάζει. Ξεπλένεται με το επαναλαμβανόμενο μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως.

Και, όταν προσέλθεις στο μυστήριο, παράλληλα με τη δική σου προσπάθεια έχεις τη βοήθεια του πνευματικού σου, που θα σε στηρίζει, αλλά πέρα από εκεί έχεις και τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος, που θα σε βοηθήσει, ώστε σταδιακά ν’ απαλλαγείς από το συγκεκριμένο πάθος.

«ΛΥΤΡΩΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ»

Πρωτοπρ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΚΡΙΒΟΠΟΥΛΟΥ