ΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΒΑΛΑΜΟ


Ο μεγαλόσχημος ηγούμενος Ιωάννης

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ι.Μ. ΒΥΤΟΥΜΑ 1988

Φιλόθεε πάτερ!

Έλαβα την επιστολή σας. Γράφετε ότι ή πνευματική ζωή σας δεν προχωρεί, ή προσευχή διακόπτεται και σας προσβάλλουν μελαγχολία, τεμπελιά και σχεδόν απελπισία.

Σε τούτη την πρόσκαιρη ζωή δεν μπορεί να συμβαίνει αλλιώς. Πρέπει να υποφέρουμε πολλών ειδών καιρικές αλλαγές, όπως το καραβάκι στη θάλασσα: πότε ανέμους, πότε βροχές, πότε τέτοιες τρικυμίες πού τα κατάρτια τρίζουν και περιμένεις ότι από στιγμή σε στιγμή θα ναυαγήσεις στα βράχια. Σε τέτοιες δύσκολες στιγμές βοηθά, το να κάνει κανείς έναν περίπατο στο δάσος και να δει πώς οι σκίουροι πηδούν από κλαδί σε κλαδί και τα πουλάκια δοξολογούν τον Κύριο. Μόνο ό ταλαίπωρος άνθρωπος στενοχωριέται και λυπάται.

Ακόμη, ωφέλιμο θα ήταν να συζητά κανείς με κάποιον. Τα πραγματικά φάρμακα όμως γ' αυτήν τη βαριά κατάσταση είναι ή υπομονή, ή προσευχή και ό χρόνος. Γράφεις ακόμη πώς σε ενοχλούν οί παλαιές συνήθειες και πολύ στενοχωριέσαι γι' αυτό. Ασφαλώς είναι βαρύ να παθαίνει κανείς κάτι τέτοιο, δεν πρέπει όμως να χάνεις και το θάρρος σου.

Ό άγιος Ιωάννης της Κλίμακας γράφει: «Πολλές φορές οί αμαρτωλές συνήθειες του παρελθόντος τυραννούν εκείνους πού πενθούν για τις αμαρτίες τους• κι αυτό βέβαια δεν είναι κάτι το παράδοξο. Ό λόγος νια τις ένοχες πράξεις και πτώσεις είναι σκοτεινός και ακατανόητος νια κάθε ψυχή. Μην τρομάζεις όταν πέφτεις κάθε ήμερα και μην εγκαταλείπεις τον αγώνα. Αντιθέτως να στέκεσαι με γενναιότητα και οπωσδήποτε θα ευλαβηθεί την υπομονή σου ό φύλακας άγγελος σου».

Ό όσιος Μωυσής λέγει: « Ή δύναμη εκείνου πού επιθυμεί την αρετή βρίσκεται στο ότι δε μικρόψυχε όταν τυχαίνει να πέσει αλλά ξανασυνεχίζει την πορεία του. Το να μην πέφτει κανείς είναι ιδίωμα πού ανήκει μόνο στους αγγέλους».

Και ο όσιος Εφραίμ ό Σύρος διδάσκει: «Πρέπει να γνωρίζει ό αγωνιστής και τούτο: όπως ή ψυχή υπερβαίνει ασυγκρίτως το σώμα, έτσι και οί ψυχικές αρετές, ειδικά αυτές πού έχουν σχέση με την εικόνα και ομοίωση του Θεού, υπερβαίνουν τις σωματικές αρετές. Αντιστοίχως και τα ψυχικά πάθη είναι βαρύτερα και πιο ολέθρια από τα σωματικά, αν και δεν ξέρω γιατί πολλοί δεν το έχουν καταλάβει. Οί άνθρωποι αποφεύγουν τη μέθη, την πορνεία, το κλέψιμο και άλλα παρόμοια πάθη (άπ' αυτά οί περισσότεροι φυλάγονται και αυτά φοβούνται), ενώ αδιαφορούν για τα πολύ χειρότερα ψυχικά πάθη, όπως, φθόνο, μνησικακία, περιφρόνηση, δολιότητα και φιλαργυρία πού είναι ρίζα πάντων των κακών». Για ορισμένους τούτο ασφαλώς θα είναι ακατανόητο και δυσκολοχώνευτο, σωστά όμως μιλάει ό όσιος συγκρίνοντας τα ψυχικά πάθη με τα σωματικά. Αρετή θεοειδής πάλι είναι ή αγάπη, επειδή ό Θεός είναι αγάπη.

Αυτά σας έγραψα όχι για να σας δικαιολογήσω αλλά για να τα γνωρίζετε και έτσι να μπορείτε να καταλαβαίνετε την πνευματική ζωή από. μια ευρύτερη άποψη. Το σπουδαιότερο πάντων είναι να διατηρεί κανείς την ειρήνη - γι' αυτό να μην ανακατεύεσαι σε ξένες υποθέσεις και να αποφεύγεις τις ανόητες φλυαρίες, την ανάγνωση των εφημερίδων και την αναζήτηση των νέων.

Οι άγιοι Πατέρες έλεγαν «Ό μοναχός δεν επιστρέφει στο κελί του ό ίδιος, όπως ήταν, όταν έφυγε άπ' αυτό». Τι να πούμε τότε για την ανάγνωση των εφημερίδων ή την παρακολούθηση των ειδήσεων.

Αν έχεις καμιά απορία γράψε μου. Θα προσπαθήσω να σου απαντήσω με όση δύναμη μου δίνει ό Θεός.

Είμαι ήδη 83 ετών και ευχαριστώ το Θεό για τις δύο παρηγοριές πού έχω:
1) γερά μάτια για να διαβάζω ελεύθερα και
2) μπορώ να υπηρετούμαι μόνος μου - για τις αρρώστιες σιωπώ.

Ζητώ τις αγίες προσευχές σας.